'Zeker in de perinatale periode zijn ouders erg gevoel voor gezondheidsboodschappen'

Door Loes Van Kelst - Vlaams Instituut Gezond Leven

 

Iedereen de kans geven op een gezond leven: daar maken we als Vlaams Instituut Gezond Leven werk van, samen met onze vele partners. Ook de Huizen van het Kind spelen hier een belangrijke rol in. Want: de aandacht voor gezondheidsbevordering voor iedereen loopt als rode draad doorheen hun opdracht.  

  • De Huizen van het Kind hebben de taak om te werken aan de gezondheid en het welbevinden van kinderen, jongeren, hun ouders en andere opvoedingsverantwoordelijken. Hun aanbod is opgebouwd rond preventieve gezondheidszorg, laagdrempelige opvoedingsondersteuning, ontmoeting en sociale cohesie. 

  • Dit geven ze vorm vanuit een samenwerkingsverband met verschillende partners die expertise rond gezondheid en welzijn hebben. 

  • Voor gezinnen is gezondheid een belangrijk thema en zeker in de perinatale periode zijn ze erg gevoelig voor gezondheidsboodschappen. Daar van bij de prille start werk van maken, is ook belangrijk omdat de gezondheid van de moeder tijdens de zwangerschap en in de eerste levensjaren zo bepalend is voor die van de baby. Kinderen leren bovendien al op jonge leeftijd te zorgen voor hun gezondheid. 

 

De kansen op een gezond leven zijn niet gelijk verdeeld in onze samenleving. De gezondheid en het welbevinden nemen af bij mensen met een lagere sociaaleconomische status. Dit toonde de TAHIB-studie van 2010 al aan met cijfers voor België. De gezondheidsenquête van 2019 doet vermoeden dat deze cijfers niet zijn verbeterd. De onderzoekers stellen dat mensen met een lagere sociaaleconomische status vaker ziek zijn en dat ziekte bij die groep ook een grotere impact op de kwaliteit van leven heeft.  

Om dat onrecht tegen te gaan, hanteren de Huizen van het Kind het proportioneel universalisme als leidend principe. We gingen binnen het traject ‘Elk Gezin Gezond’ in vijf piloot-Huizen aan de slag, in samenwerking met het Vlaams Expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD) en Sensoa. De vraag was: hoe maken we proportioneel universalisme concreet, toegepast op een preventief gezondheidsthema? We werkten rond de volgende vijf thema’s: 

  • Huis van het Kind Geel-Laakdal-Meerhout – mentaal welbevinden bij toekomstige en prille ouders 

  • Huis van het Kind Kontich – alcohol en drugs 

  • Huis van het Kind Kortrijk – mondzorg 

  • Huis van het Kind Linkeroever – gezinsplanning 

  • Huis van het Kind Temse – gezond zwanger zijn  

Om verder te geraken dan losse, tijdelijke acties en vanuit een samenwerkingsverband concrete resultaten te behalen, hadden we een planmatige aanpak nodig. Het was een zoektocht die resulteerde in mooie samenwerkingsverbanden en actieplannen.

Enkele getuigenissen: 

  • ‘Zeven tandartsen in Kortrijk zijn bereid te werken met een mondzorgcoach zodat meer mensen de weg naar de tandarts vinden. Een tandarts met pensioen werd betrokken van bij de start. Zij helpt ons bij het bouwen van een draagvlak bij tandartsen.’ (Huis van het Kind Kortrijk) 
  • ‘Wij hebben enkele partners betrokken waar we vroeger nooit aan hadden gedacht: ook politie en welzijnsschakels kunnen een belangrijke rol spelen in het ondersteunen van prille ouders die we anders moeilijk bereiken.’ (Huis van het Kind Geel-Laakdal-Meerhout) 
  • ‘Het is heel belangrijk om de beginsituatie goed in kaart te brengen. Door te zoeken naar de juiste achtergrondinformatie konden we gangbare veronderstellingen over alcohol en druggebruik doorbreken.’ (Huis van het Kind Kontich) 

Wat we leerden uit deze trajecten, bundelden we in verschillende ondersteuningsmaterialen -waaronder het 7-stappenplan. Hiermee kunnen andere Huizen van het Kind aan de slag voor een gezondheidsbeleid voor iedereen. Meer informatie daarover staat online, op de website van EXPOO.