Participatie

Participatie is een begrip dat vele ladingen dekt. Gebruikers (zowel volwassenen als kinderen en jongeren) moeten ‘mee mogen, willen en kunnen doen’ met de veelheid aan processen en activiteiten die zich in de samenleving  afspelen. Daarnaast hebben mensen het recht om mee de lijnen uit te zetten van zaken die op hun leefsituatie en -gemeenschap betrekking hebben en hier in mee te beslissen. Organisaties en beleidsorganen moeten voor gebruikers van hun diensten mogelijkheden creëren om mee te kunnen denken, mee te beslissen en mee te doen.

Beeld Participatie.png

In de kijker

Om de participatie van kinderen, jongeren en hun ouders in hun proces binnen de Jeugdhulp te ondersteunen, ontwierp de UCLL, op vraag van het Agentschap Opgroeien, het Participatiekompas Jeugdhulp. Het Participatiekompas is een professioneel reflectie-instrument dat richting geeft aan jeugdhulporganisaties om actief aan de slag te gaan met hun participatiebeleid. Het biedt praktische handvatten en inspirerende voorbeelden op micro en meso- niveau (zie 'Participatie in de Jeugdhulp') voor zowel jeugdhulpmedewerkers als hun cliënten en het houdt rekening met het kader en de cliëntsystemen waarin zij opereren. 

logo van het participatiekompas

Inspirerende voorbeelden uit de praktijk

  • In het magazine over de Huizen van het Kind maken we kennis met een aantal Huizen die sterk inzetten op participatie.
  • Ook vele steden en gemeenten (bvb Geraardsbergen) maken in het lokaal beleid ruimte voor participatie van de burger.
  • Socius debatteerde over hoe een lokaal bestuur burgerinitiatieven kan ondersteunen.
  • De Thomas More- hogeschool, Vormingplus Kempen en de besturen van de gemeenten Arendonk en Balen organiseerden een gezamenlijk project rond buurtbudgetten.
  • Demos zet 16 projecten in de spotlights die experimenteren met sociale integratie in en door het jeugdwerk. De projecten hebben als rode draad dat ze allemaal verbinding leggen met kinderen en jongeren die niet bereikt worden door het jeugdwerk.
  • Bataljong verzamelde een aantal vuistregels voor online beleidsparticipatie met kinderen en jongeren.
  • In het Panda- project worden partners uit 4 Europese landen samen gebracht om professionals te versterken in het participatief werken met kinderen van 12 jaar en jonger in de jeugdhulpverlening.

Interessante websites

Waar vind je informatie ?

  • Kenniscentrum Demos heeft als één van de kerntaken het ondersteunen van organisaties die inzetten op maximale participatiekansen en gelijkheid in het jeugdwerk en in het culturele en sportieve werkveld.
  • Bataljong is een ledenorganisatie van steden en gemeenten die gaat voor sterk beleid voor jonge inwoners en die jeugdraders, jeugdambtenaren en schepenen van jeugd verbindt om hier samen werk van te maken. 
  • Kind & Samenleving is een onafhankelijk kennis- en expertisecentrum dat de positie van kinderen en jongeren in de samenleving wil versterken.
  • Het Kinderrechtencommissariaat is de Vlaamse pleitbezorger van kinderrechten. De organisatie detecteert signalen van kinderen, jongeren en professionals en zet die om in concreet beleidsadvies. De Klachtenlijn van het Kinderrechtencommissariaat onderzoekt klachten van schendingen en waakt over het toepassen en naleven van kinderrechten.
  • Op de website Kindvriendelijke steden en gemeenten vind je informatie over het label kindvriendelijke steden en gemeenten, voor lokale besturen die streven naar de realisatie van alle rechten van het kind zoals omschreven in het Kinderrechtenverdrag.
  • Ouders. [Ouderspunt] streeft naar een participatieve jeugdhulpverlening waarin ouders een meer prominente plaats krijgen, om zo de positie en betrokkenheid van ouders te versterken in functie van een betere hulp aan kinderen en jongeren. 
  • Cachet is een netwerk voor mensen zoals ons: mensen die met jeugdzorg in aanraking kwamen en zich niet herkennen in de stereotypen. De organisatie wil een beeld creëren van optimisme, waarbij klacht kracht wordt, waarbij ervaringen niet weggestopt worden, maar gebruikt worden om andere kinderen en jongeren, de hulpverlening, de publieke opinie en het beleid te inspireren.

Waar vind je methodieken en materialen ?

  • Het Participatiekompas Jeugdhulp (voor het verbeteren van het participatief werken in de Jeugdhulp) bevat een toolbox met twee onderdelen: de Quickscan ondersteunt op individueel of team-/organisatieniveau bij het oplijsten van sterktes en verbeterpunten op vlak van participatief werken. De toolbox is gericht op reflectie over en evaluatie van je participatief proces.
  • Kind en Samenleving ontwierp een aantal tools die gaan over bevraging van kinderen en jongeren, over inspraak geven in het lokaal beleid en specifieker over inspraak bij de bestemming van de publieke ruimte.
  • Bataljong inspireert over de aanpak van een belevingsonderzoek met kinderen en jongeren en verzamelde een aantal inspraak- en participatiemethodieken.

Video: skaten als middel tot maatschappelijke participatie

Aan de slag

Projecten met EXPOO

Om participatie van ouders, maar ook van kinderen en jongeren in je Huis van het Kind te faciliteren, werden twee methodiekendozen ontworpen. De methodiekendozen  'Ouders in Huis' en 'Kids in Huis' bieden ondersteuning in het participatieproces dat je in je Huis van het Kind gaat met ouders en kinderen. De dozen (en de vormingen om ermee te werken) kan je aanvragen bij EXPOO.

Uitwisselen met gebruikers houdt in dat je een dialoog installeert over hun verwachtingen. De tool 'Zicht op lokale noden en behoeften' ondersteunt samenwerkingsverbanden zoals Huizen van het Kind om lokale behoeften in kaart te brengen en om de bevindingen terug te koppelen naar ouders, burgers, beleidsmedewerkers enz.

 

Bijleren?

  • Je kan beroep doen op Bataljong om jouw stad of gemeente te begeleiden of te coachen in een traject naar kindvriendelijk beleid, al dan niet met het oog op het behalen van het label kindvriendelijke stad of gemeente.
  • Kind & Samenleving wil door middel van vorming en coaching haar inzichten en kennis verspreiden en zo steden, gemeenten, organisaties en overheden stimuleren en verder op weg zetten naar een kindvriendelijker beleid. 
  • Een partnermedewerker van publiq helpt jouw stad, gemeente of koepelorganisatie rond vrijetijdscommunicatie, afgestemd op wat je diensten nodig hebben. Zo worden jullie concreet verdergeholpen in een interactieve sessie, met quick wins en duurzame strategieën, voor maximale lokale impact.
  • Wil je echt weten hoe jongeren de hulpverlening beleven? Cachet bundelt hun ervaringen in gastcolleges en vormingen. Indien mogelijk zijn onze jongeren op deze momenten zelf aanwezig om hun verhaal te vertellen.

Wil je meer informatie over dit thema?

 Contacteer Ivan Pauwels 

Ontdek ook deze thema's

  • Buurtgerichte netwerken
  • Diversiteitscommunicatie
  • Proportioneel universalisme
groeimee logo nieuw afgeronde hoeken.JPG

Informatie voor ouders op Groeimee.be

Groeimee.be is een website van EXPOO en Opgroeien, samen met een netwerk van experten. Je vindt er betrouwbare info over opvoeden en opgroeien.

Eén van de thema's op Groeimee.be is Praten met je kind