Identiteit en herkomst

Een geadopteerde moet zijn geadopteerd-zijn een plaats geven in zijn identiteit. Dit kan zowel vlot als moeilijk verlopen. Vragen zoals 'Waar kom ik vandaan?', 'Wie zijn mijn biologische ouders?', ‘Waar hoor ik thuis?’ en 'Welke rol speelt adoptie in mijn leven?' kunnen van tijd tot tijd op de voorgrond komen. Een eigen identiteit ontwikkelen betekent komen tot een soort van innerlijke eenheid, cohesie, geen verscheurdheid die de bovenhand neemt. Een sterke identiteit ontwikkelen kan dan ook een moeilijke opdracht zijn voor geadopteerden. Behoren tot twee families, twee culturen, twee landen … kan namelijk leiden tot het gevoel er nergens echt bij horen.

Een proces dat varieert van persoon tot persoon

De zoektocht naar de eigen geschiedenis en identiteit is een proces dat plaatsvindt op verschillende momenten in het leven en om verschillende redenen. Hoe dit proces eruit ziet, varieert van persoon tot persoon. Voor de ene geadopteerde komen herkomst- en identiteitsvragen nooit naar boven, terwijl het beantwoorden van deze vragen voor de andere net van levensbelang is. De oplossingen kunnen er heel anders uitzien: van toegang krijgen tot het dossier, over reizen naar het land van herkomst, bevriend raken met andere geadopteerden of personen met een buitenlandse afkomst, tot het ontmoeten van de geboortefamilie.

Inzage adoptiedossier

Geadopteerden hebben het recht om hun adoptiedossier in te kijken.

Ze kunnen toegang krijgen tot hun gegevens bij de adoptiedienst die hun adoptie bemiddelde. Of ze kunnen terecht bij het VCA (Vlaams Centrum voor Adoptie). Geadopteerden kunnen er (vanaf 12 jaar) hun adoptiedossier inkijken en een kopie krijgen.

Het VCA ontvangt van elk adoptiedossier een kopie van de erkende adoptiediensten (sinds 1/09/2005 voor interlandelijke adopties en sinds 19/04/2015 voor binnenlandse adopties). Daarnaast heeft het VCA geprobeerd om zoveel mogelijk oude dossiers te verzamelen. Als er geen adoptiedossier is of informatie zeer beperkt is, dan bekijkt het VCA op basis van de beschikbare informatie wat er wel mogelijk is.

Krachtig blijven en controle over de zoektocht bewaren

Zoeken naar hun herkomst stelt geadopteerden voor uitdagingen zoals toegang verkrijgen tot informatie en dossiers. Bij een interlandelijke adoptie spelen ook taalbarrières, cultuur- en financiële verschillen een rol. Een zoektocht kan een zeer positief resultaat hebben. Dit is helaas niet altijd geval en de zoektocht zelf verloopt niet altijd even vlot. Een reis naar het geboorteland en eventuele ontmoeting met de eerste ouders/familie kan meer teweeg brengen dan vooraf verwacht. In plaats van verlossende antwoorden, komen er misschien nog meer vragen bij. Het vraagt energie om wat wel of niet gevonden is een plaats te geven. Professionele hulpverlening en lotgenotencontact kan daarbij ondersteunen en sterker maken.