Opvoeden is samen lachen, huilen, praten, eten

Opvoeden zit in de dagelijkse dingen. Eten rond de tafel, samen boodschappen doen, tv kijken, de hond uitlaten, op weg in de auto of met de fiets, op de tram en de bus, de afwas doen of vrienden over de vloer: al deze momenten gaan over samen leren leven en rekening houden met elkaar. Tijd maken voor een gezamenlijke gezinsmaaltijd bijvoorbeeld, tussen alle drukke bezigheden door, is zo'n dagdagelijks moment waarin je vaak ongedwongen aan het opvoeden bent. Niet alleen omdat het dan gaat om netjes aan tafel zitten, beleefd om de waterkaraf vragen of met mes en vork eten. Vooral omdat het een gelegenheid is om over de dagelijkse ervaringen te vertellen en echt naar elkaar te luisteren. Grappige en blije momenten delen met elkaar, maar ook tonen wat je raakte, waarover je boos of ontgoocheld was. momenten waarop een scala aan emoties de revue passeert.

Blij, boos, bedroefd, bang

Eén ouder met een kind of kroostrijke gezinnen, geboren in België of met gemengde roots, twee mama's of twee papa's, nieuw samengestelde gezinnen, arm of rijk: elk gezin deelt ervaringen met elkaar.
Een heel pak fijne momenten die zorgen voor positieve energie in het gezin en fijne herinneringen opbouwen waar nog vaak naar terug gegrepen wordt. Elk gezin heeft wel verhalen die beginnen met ‘Weet je nog toen Noor haar broek scheurde…’ of ‘Dat feest waarop Simon en Adam het zout en de suiker omwisselden…’
Soms ook meningsverschillen, ruziën en het weer goed maken. Verdriet, boosheid en onzekerheid zijn toegelaten. Voor kinderen en voor ouders, want samen praten over emoties werkt verbindend. Als er thuis plaats is voor al deze gevoelens, krijgen kinderen het signaal dat emoties nooit verkeerd zijn. Het creëert een veilig nest waar iedereen zich gerespecteerd en gehoord voelt. Gevoelens zoals verdriet, angst en boosheid, zijn een uitlaatklep voor spanningen. Kinderen die deze mogen uiten, groeien op tot assertievere volwassenen met een goed zelfbeeld en meer zelfvertrouwen.

De kunst van het ruziemaken

Natuurlijk is opvoeden nooit een weg zonder hobbels. Zowel ouders onderling als ouders en kinderen kunnen het onmogelijk altijd eens zijn. En er valt nogal wat te lezen over het opvoeden van kinderen. Over welke opvoedingsstijl je hanteert en wat dat met je kind doet. Over zin en onzin van strafstoeltjes, contracten om schermtijd vast te leggen en beloningskaarten voor juist gemikte plasjes of leeggegeten bordjes. Allemaal strategieën die kunnen ondersteunen, maar het zijn geen wondermiddelen. De sfeer in een gezin waar samen lachen, huilen, praten, eten een plaats krijgt, schept vaak een basisklimaat waarin kleine strubbelingen en tegenslagen uitgepraat worden en waar samen naar een oplossing wordt gezocht. Kunst is oprecht leren luisteren naar elkaar en een compromis te vinden dat de verschillende invalshoeken toelaat te bestaan. Daar hoort een stevige discussie of een ruzie op zijn tijd ook bij. Hoewel ruzie op zich niet leuk is, kan de lucht nadien behoorlijk opgeklaard zijn. Als je ook tijdens heftige momenten respectvol blijft tegen elkaar, ruimte houdt om te onderhandelen, je ook al eens sorry kan zeggen en accepteert dat de oplossing ontstaat doordat iedereen een beetje water in de wijn doet, zet je al reuzestappen in de kunst van het ruziemaken! Met oprechte betrokkenheid bij elkaar raak je vaak al een heel eind zonder stickers of beloningen in het vooruitzicht te stellen!

Authentiek opvoeden

Opvoeden loopt ook door tijdens moeilijke(re) momenten. Denk aan een scheiding, een kind met specifieke zorgbehoefte, materiële tegenslagen,  een rouwperiode of een lastige periode op het werk of in je relatie. Vaak tonen we dan niet wat er echt in ons omgaat, terwijl kinderen haarfijn aanvoelen dat er iets scheelt. Je emoties tonen is open en betrokken opvoeden, niet vanuit een theoretisch model maar vanuit een authentieke beleving. Als je benoemt dat je verdrietig of boos bent en daardoor soms prikkelbaar of kortaf reageert, leert je kind respect hebben voor en rekening houden met die gevoelens. Een eigenschap waar het zijn latere leven deugd zal van hebben. En ook omgekeerd hebben kinderen recht op verdriet, boosheid of onzekerheid.

Met dit thema van de Week van de Opvoeding nodigen we iedereen uit om in gesprek te gaan over gevoelens. In je eigen gezin, samen met je kinderen, groot of klein, introvert of extravert. Ga ook zeker grasduinen in het aanbod aan gezinsactiviteiten, gespreksavonden, ontmoetingsmomenten en andere fijne ogenblikken die de vele organisaties in deze week organiseren. Je ontmoet er vast gelijkgestemden en andersgestemden. Die diversiteit zorgt er net voor dat opvoeden voor iedereen anders is en tegelijk vaak zo herkenbaar. 

Voeg een nieuwe reactie toe

Verder verdiepen
cover: huilen boos zijn ruzie