Cultuur voor de allerjongsten

Elk kind, hoe jong ook, heeft recht op kunst en cultuur. Baby’s en peuters (0 tot en met 3 jaar) zijn net als oudere kinderen en volwassenen in staat om plezier te beleven aan kunst en cultuur. Kunst en cultuur kunnen ook een drijvende kracht zijn voor hun ontwikkeling en bijdragen aan hun welbevinden en betrokkenheid. Kunst en cultuur verrijken de leefomgeving van jonge kinderen en zorgen voor verbondenheid.

We willen dat álle kinderen kunnen genieten van kunst en cultuur, om te vermijden dat er, ook op deze jonge leeftijd al, een sociale kloof inzake cultuurparticipatie zou ontstaan.

Daarom is het belangrijk dat professionals en organisaties die jonge kinderen en hun gezinnen bereiken, hierop inzetten. Dit gaat zowel over kinderopvang, Huizen van het Kind en partners, sociaal-culturele organisaties als over lokale besturen, buurtwerkingen, …

Waarom is cultuur ook voor deze doelgroep belangrijk ?
Inspirerende voorbeelden uit de praktijk

Samenwerkingen tussen cultuur en welzijn

PIEP! laat kinderen van 0 tot 4 jaar proeven van theater, dans, muziek, mooie boeken, prikkelende workshops en meer. Het is een samenwerking van stad Leuven en Huis van het Kind Leuven. PIEP werkt ook structureel samen met verschillende cultuurorganisaties in de stad (30CC, de Bib Leuven, STUK en M-Museum). 

  • Villa Tuur – Huis van het Kind in de bibliotheek (vlog)

Villa Tuur (Huis van het Kind Destelbergen) maakte een vlog over het samenwonen en -werken met de bibliotheek.

  • Samenwerking De Spiegel, Dienst Kinderopvang Gent, Bijloke en VCOK (fotoverslag)

Samen met hun ouders of begeleiders van de crèches en kinderdagverblijven konden de allerkleinsten genieten van een ontdekkingstocht in een wonderbaarlijke muzikale tuin gebouwd door De Spiegel. 

  • Musica – tafelmuziek [video]

Tafelmuziek is een coachingtraject van Musica waarmee het muzikaal leren en spelen een plaats willen geven in de dagelijkse routine van het kinderdagverblijf. Het project werd in 2015 opgestart i.s.m. Erasmushogeschool Brussel - Pedagogie van het jonge kind. In 2016 en 2017 kregen werknemers van Campus O3 in Genk en de stedelijke crèches in Antwerpen een intensief traject voorgeschoteld met vorming op maat en coaching op de werkvloer.

Meer weten ?
  • Onderzoek Jong geleerd, jong gedaan: een samenvatting van een onderzoek naar cultuureducatie- en participatie bij kinderen van 0 tot en met 6 jaar (Vermeersch L. et al. (2018))
  • Kiddo-artikel: ‘Wat betekent kunst voor jonge kinderen’: Caroline Boudry en Liesbeth Lambert (VBJK-collega’s) en Annelies Roelandt (educatief medewerker VCOK) vertellen in dit Kiddo-artikel wat kunst en cultuur voor jonge kinderen kan betekenen.
  • Klein_Kunst: het verslag van de studie- en inspiratie dag rond cultuur voor de allerjongsten, Kiddo-dag van 10 oktober 2018.  
  • Inspirerende publicaties/boeken:
    • Kunstmusea. Ook voor de allerkleinsten:  Een manifest dat musea aanspoort om zich ook tot de allerkleinsten te richten in hun werking. Van FRAJE (Chavepeyer I. & Fallon C.), vertaald naar het Nederlands door FARO, het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed.
    • Kunstogen: Een toegankelijk kijk- en leesboek dat impulsen geeft aan ieder die met kinderen het avontuur van kunst beleven wil aangaan.
    • Kunst voor beginners - Natuur & Dieren:  twee beeldwoordenboeken voor peuters met meer dan twintig afbeeldingen van kunstvoorwerpen uit de collectie van The British Museum.
    • Ontvlambare vingers, een handleiding om te verdwalen: een handleiding om kunstzinnig en filosofisch te werken met kinderen vanaf 1 jaar.
    • Crushiform, Colorama:  Colorama is een 280 pagina's tellend prentenboek voor alle kinderen en volwassenen die van kleuren houden. Dit boek helpt om de nuances te leren zien en de verschillen te benoemen.
    • How to be an explorer of the world? Keri Smith
In co- creatie met het departement Cultuur, Jeugd en Media
logo dept cjm
Aan de slag

Wat kan je zelf doen?

Je kan jonge gezinnen op verschillende manier in contact brengen met cultuur: 

  • Organiseer zelf activiteiten, zoals het inrichten van een leeshoek, het organiseren van workshops, het programmeren van een voorstelling of een museumbezoek ... Door in eigen huis activiteiten te organiseren, kunnen kinderen en hun ouders in een veilige context cultuur beleven. Er samen op uittrekken verlaagt voor heel wat jonge gezinnen dan weer de drempel om een museum, een cultureel centrum of de bibliotheek te bezoeken. Voor het organiseren van activiteiten kan je samenwerken met een culturele partner. Onder de hoofding 'Aanbod' vind je een overzicht van het cultuuraanbod in jouw buurt en organisaties die je kan inhuren en vind je organisaties die je kunnen ondersteunen of begeleiden bij het ontwikkelen van een (nieuwe) activiteit.
  • Communiceer over het lokale cultuuraanbod, zodat àlle ouders de mogelijkheden leren kennen in hun buurt.  Via de tools van publiq kan deze informatie zowel offline (in fysieke vorm) als online aangebonden worden:

    • UiTPAS: Ga na of je stad, gemeente of regio gebruik maakt van de UiTPAS. Dit is een spaar- en voordelenprogramma dat vrijetijdsparticipatie stimuleert.
    • UiT-tips in een display in je Huis van het Kind: Naast de online UiT-agenda kan je ook offline je aanbod bekend maken door gebruik te maken van een display en 'tipblaadjes'. Via een display kan je een selectie uit je cultuur- en vrijetijdsaanbod in de kijker zetten.
    • Online UiT-agenda op je website: Kind en Gezin, EXPOO en vzw Publiq bieden elk Huis van het Kind de mogelijkheid een UiT-kalender op maat te implementeren op hun website. Zodat gezinnen nog makkelijker de weg vinden naar het aanbod van het Huis van het Kind en partners. (De instap is volledig gratis !)
  • Leid/begeleid gezinnen naar het aanbod kunst en cultuur, zodat alle kinderen en gezinnen kunnen genieten van kunst en cultuur. Hiervoor is samenwerking tussen verschillende organisaties op lokaal niveau cruciaal.
Reageer op dit artikel
8 + 12 =
Los deze simpele mathematische vraag op en geef het resultaat in. Bijvoorbeeld voor 1+3, vul je 4 in.