Gezinstijd is sociale tijd. Maar tijd thuis kan ook tijd alleen zijn. Heel wat kinderen zijn, vaak voor beperkte periodes, nu en dan alleen thuis: helemaal alleen of samen met broer of zus maar zonder volwassenen. Die ‘alleentijd’ is veel minder vanzelfsprekend dan de tijd waarin kinderen en ouders samen thuis zijn. Ouders maken zich er zorgen over, en ook voor kinderen heeft de tijd alleen een speciaal karakter dat soms enthousiasme en soms angst oproept.

Dat de kinderen alleen thuis zijn, gebeurt zelden zomaar. Sommige ouders kiezen er bewust voor om hun opgroeiende kinderen nu en dan een momentje alleen te gunnen, maar de meeste ouders trachten dat toch echt zo veel als mogelijk te vermijden. Er moet een reden voor zijn om de kinderen alleen thuis te laten, meestal ‘omdat het nu eenmaal niet anders kan’. Na school kan even alleen thuis zijn een routine worden, maar het is vooral ’s avonds dat het veel bezorgdheden oproept.

Vaker dan de ouders zijn het de kinderen die er soms voor kiezen om alleen thuis te zijn. Dan geven ze bijvoorbeeld aan dat ze geen zin hebben om mee te gaan winkelen. Het gaat dan om beperkte periodes die bovendien overdag vallen. Dat maakt het alleen laten/zijn voor ouders en voor kinderen heel wat makkelijker. Alleen thuis zijn geeft kinderen meer onafhankelijkheid, en ze kunnen al eens iets doen wat anders niet mag (snoepjes eten!) of waar ze anders de kans niet toe hebben (de tv-zapper bemachtigen). En toch is het veel meer in de tijd ‘samen-apart’ dan in de echte tijd alleen dat kinderen hun stukjes eigen, autonome tijd vinden. Want ook voor kinderen is de tijd alleen thuis vol ambiguïteit.

Hoewel kinderen enthousiast kunnen vertellen over wat ze allemaal uitspoken als ze alleen thuis zijn, zijn er niet zoveel kinderen die daar ook echt naar vragen. Veel kinderen zijn tout court niet graag alleen. Zonder de geruststellende aanwezigheid van de ouders is alleen thuis zijn wat beangstigend. Heel veel kinderen geven dat aan, zeker als het gaat over ’s avonds.

Ouders delen die bezorgdheid. Ze laten hun kinderen niet zomaar alleen thuis. Het gebeurt met de nodige omzichtigheid:

• Het kind moet zelf de verantwoordelijkheid aankunnen. Dat verschilt per leeftijd, maar zeker ook van persoon tot persoon.
• Belangrijk is dat de duur van de afwezigheid beperkt blijft en duidelijk is voor de kinderen, en dat de ouders niet te ver weg zijn.
• De kinderen krijgen een aantal regels mee (voor wie wel of niet de deur opendoen?), er misschien wordt er voor hen een bezigheid voorzien.
• En vooral worden de kinderen omgeven door een veiligheidsnetwerk: als het nodig is, kunnen ze naar buren gaan, en er wordt voor gezorgd dat kinderen en ouders elkaar altijd kunnen bereiken via telefoon of gsm. Sommige kinderen en ouders bellen dan gewoon eens, zonder speciale reden, maar gewoon ter geruststelling, om het contact te behouden.